Kế hoạch bài dạy Tin Học Lớp 9 - Bài 9a. Sử dụng công cụ xác thực dữ liệu - Năm học 2026-2027 (Tích hợp Năng lực số và AI)

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Tin Học Lớp 9 - Bài 9a. Sử dụng công cụ xác thực dữ liệu - Năm học 2026-2027 (Tích hợp Năng lực số và AI)

1. Biên soạn: Lop9.vn KẾ HOẠCH BÀI DẠY BÀI 9a. SỬ DỤNG CÔNG CỤ XÁC THỰC DỮ LIỆU Trường: ................................ Năm học: 2026–2027 Tổ: .................... Giáo viên: ................................ Lớp: 9........ Môn học: Tin học Tuần: 25 Số tiết: 2 Ngày soạn: .... / .... / ........ Ngày dạy: .... / .... / ........ TIẾT 1. TẠO TRANG CHI TIÊU VÀ KIỂM SOÁT DỮ LIỆU NHẬP Tuần 25; Tiết PPCT 22; 45 phút. I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Nêu được mục tiêu dự án Quản lí tài chính gia đình và cấu trúc bảng tính lưu các khoản thu, chi. - Giải thích được tác dụng của Data Validation, lựa chọn List và Whole number cho hai cột dữ liệu cụ thể. - Tạo được trang Chi tiêu, danh sách chọn và quy tắc nhập số nguyên dương; phân biệt thông báo hướng dẫn với thông báo lỗi. 2. Năng lực - Tự chủ và tự học: đọc Phiếu 1, tự xác định vùng cần chọn trước khi mở hộp thoại. - Giao tiếp và hợp tác: làm việc theo cặp, luân phiên người thao tác và người đối chiếu, mỗi em thực hiện ít nhất một quy tắc. - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phát hiện nguyên nhân khi danh sách chọn chứa cả tiêu đề hoặc số âm vẫn nhập được. - Năng lực Tin học NLc: lựa chọn và sử dụng công cụ bảng tính để giải quyết bài toán quản lí; NLd: dùng tệp và phiếu để học và kiểm tra thao tác. - NLS TC2.5.2: lựa chọn Data Validation dạng List và Whole number theo yêu cầu; minh chứng là hai quy tắc đúng vùng và bảng kết quả kiểm nhập ở Phiếu 1. 3. Phẩm chất - Chăm chỉ: thực hiện đủ các lần nhập thử, sửa quy tắc khi phát hiện lỗi. - Trung thực: ghi kết quả thực sự thấy trên máy, phân biệt dự đoán với kết quả đã kiểm. - Trách nhiệm: sử dụng dữ liệu giả định, lưu tệp đúng thư mục và giữ dữ liệu hợp lệ sau khi thử lỗi. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - Giáo viên: phòng máy, máy chiếu, Excel có Data Validation; ảnh trong giáo án minh họa giao diện Excel 2016 theo SGK. Mở sẵn một bảng tính trắng để làm mẫu theo Phiếu 1. - In Phiếu 1 mỗi cặp một bản và Phiếu 2 mỗi học sinh một bản. Tệp đối chiếu cho GV: TaiChinhGiaDinh-MauGV.xlsx tại Build/revision-bai02-17-20260909/materials/09a của gói V01; chỉ mở sau khi học sinh thực hiện. - Học sinh: SGK, bút; 2 học sinh/máy, không cần mạng hoặc tài khoản AI. Lưu bài trong thư mục lớp do GV chỉ định.
2. Biên soạn: Lop9.vn - Nếu chỉ có máy GV: từng cặp ghi cấu hình và dự đoán trên phiếu, hai học sinh thao tác trên máy GV. Bố trí lượt thực hành bù; không đánh dấu đạt kĩ năng máy cho em mới làm trên giấy. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh HOẠT ĐỘNG 1. MỞ ĐẦU — VÌ SAO CẦN QUẢN LÍ THU, CHI? (5 phút) a) Mục tiêu: Xác định vấn đề thực tế và những thông tin cần lưu trong dự án. b) Nội dung và học liệu: Tình huống: một gia đình giả định có tiền lương, tiền được tặng, tiền điện, tiền ăn và tiền học; cuối tháng chưa biết tiền đã dùng vào đâu. Trả lời: (1) Dự án cần giúp điều gì? (2) Xếp năm khoản trên vào Thu/Chi. (3) Bảng tính cần những cột nào? c) Sản phẩm: Mỗi cặp nêu một mục tiêu, hai nhóm khoản mục và bốn cột tối thiểu. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Nêu tình huống, giao mỗi cặp ghi nhanh Đọc năm khoản, mỗi em đề xuất rồi thống nhất phương án; không yêu cầu kể thu nhập thật của bảng Thu/Chi. gia đình. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Hỏi gợi ý: 'Nếu chỉ ghi số tiền mà không ghi Bổ sung Ngày, Khoản thu/chi, Nội dung, Số ngày và nội dung, cuối tháng có giải thích được tiền và đơn vị. không?' Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời hai cặp trình bày; hỏi lớp xem một trang So sánh phương án; nêu điều kiện phải phân hay hai trang đều có thể dùng được không. biệt được khoản thu và khoản chi. Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt dự án: ghi dữ liệu nhất quán trước, các bài Ghi mục tiêu dự án; nhận vai người thao tác và sau mới đếm, tính tổng, cân đối và trực quan người kiểm tra. hóa. Hôm nay học công cụ kiểm soát dữ liệu nhập. Đáp án và nội dung chốt Mục tiêu: theo dõi rõ các khoản thu, chi để có căn cứ điều chỉnh; chưa yêu cầu tư vấn tài chính. Thu: lương, được tặng. Chi: điện, ăn, học. Có thể dùng một trang kèm cột phân loại hoặc hai trang. Trong bài dùng Chi tiêu và Thu nhập, mỗi trang có Ngày – Khoản thu/chi – Nội dung – Số tiền (nghìn đồng). Công việc: chọn cấu trúc, nhập và kiểm dữ liệu, lưu tệp; sau đó tổng hợp, so sánh. Công cụ của bài này là Data Validation. Cách đánh giá: Đạt khi câu trả lời có đủ mục tiêu, phân loại đúng năm khoản và bốn cột có đơn vị; nếu thiếu, yêu cầu bổ sung ngay vào Phiếu 1.
3. Biên soạn: Lop9.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh HOẠT ĐỘNG 2. KHÁM PHÁ — CHỌN QUY TẮC XÁC THỰC (8 phút) a) Mục tiêu: Chọn quy tắc theo yêu cầu, hiểu dữ liệu hợp lệ khác dữ liệu đúng thực tế. b) Nội dung và học liệu: Quan sát Hình 9a.2; đọc bảng các lựa chọn Allow ở Phiếu 2. Câu hỏi: B3:B10 của Chi tiêu lấy từ đâu? D3:D10 cần nhận loại giá trị nào? Cột B của Thu nhập cần List từ vùng nào nếu F2:F6 có năm khoản thu? c) Sản phẩm: Ba cấu hình dự kiến và một ví dụ số hợp lệ nhưng có thể nhập nhầm. Hình 9a.2. Chọn khoản chi từ danh sách ở cột F — SGK Tin học 9 KNTT, trang 35. Ngày năm 2023 là dữ liệu của ảnh nguồn; dữ liệu luyện tập dùng năm 2027. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Cho HS chỉ cột B, D, F trên ảnh. Hỏi: 'Gõ Ăn Chỉ đúng cột; giải thích cần thống nhất nhãn và Ăn uống cho cùng một nhóm có gây khó khoản chi. tổng hợp không?' Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Làm mẫu đường lệnh Data → Data Tools → Ghi List cho khoản mục; Whole number, Data Validation. Cho HS tra bảng Allow và greater than, 0 cho số tiền nguyên nghìn đồng; chọn quy tắc cho ba yêu cầu. Thu nhập lấy F2:F6. Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời một em giải thích Decimal khác Whole Nêu Decimal cho phép số có phần thập phân và number; hỏi số 800 gõ nhầm thành 8000 có bị cả số nguyên; 8000 vẫn có thể hợp lệ. quy tắc số dương phát hiện không. Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt tác dụng giới hạn giá trị nhập. Nhấn mạnh Sửa phát biểu 'xác thực làm mọi dữ liệu đúng' kiểm tính hợp lệ không thay đối chiếu chứng từ; thành phát biểu có giới hạn. Input Message chỉ hướng dẫn, Error Alert dạng Stop mới chặn lần nhập sai trực tiếp. Đáp án và nội dung chốt Chi tiêu: cột B chọn trong F2:F10, bỏ ô tiêu đề F1. Thu nhập: cột B chọn trong F2:F6. Không chỉ đặt kiểu văn bản, vì văn bản bất kì chưa bảo đảm thuộc danh mục.