Kế hoạch bài dạy Tin Học Lớp 9 - Bài 15. Bài toán tin học - Năm học 2026-2027 (Tích hợp Năng lực số và AI)

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Tin Học Lớp 9 - Bài 15. Bài toán tin học - Năm học 2026-2027 (Tích hợp Năng lực số và AI)

1. Biên soạn: Lop9.vn KẾ HOẠCH BÀI DẠY BÀI 15. BÀI TOÁN TIN HỌC Trường: ................................ Năm học: 2026–2027 Tổ: .................... Giáo viên: ................................ Lớp: 9........ Môn học: Tin học Tuần: 11 Số tiết: 2 Ngày soạn: .... / .... / ........ Ngày dạy: .... / .... / ........ TIẾT 1. TỪ VẤN ĐỀ THỰC TẾ ĐẾN BÀI TOÁN TIN HỌC Tuần 11; Tiết PPCT 10; 45 phút. I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Giải thích được bài toán tin học là nhiệm vụ có thể giao cho máy tính thực hiện; xác định đầu vào, đầu ra trong năm tình huống cụ thể. - Chỉ ra phần tính toán có thể giao máy tính trong quy trình thanh toán lương; phân biệt dữ kiện đơn lẻ với nhiệm vụ cần giải quyết. - Nêu bốn bước giải bài toán tin học; mô tả được tính lương theo quy tắc của đề, chỉ đúng tuần tự, rẽ nhánh và lặp trên Hình 15.3. 2. Năng lực - Tự chủ và tự học: ghi nhận xét cá nhân trước khi thảo luận; kiểm lại kết quả bằng bộ dữ liệu ở Phiếu 1. - Giao tiếp và hợp tác: nhóm 4 phân vai đọc đề, ghi bảng, kiểm thử, báo cáo; từng em giải thích được một nhánh của thuật toán. - Năng lực Tin học NLc: xác định dữ liệu, chia nhiệm vụ tính lương thành nhập–xử lí–xuất; phát hiện công thức chưa phản ánh giờ làm thêm. - NLS TC2.3.4: lập kế hoạch chuỗi chỉ dẫn cho máy tính từ bài toán lương; minh chứng là các bước và đường đi trên sơ đồ, không tính việc chép tên cấu trúc là đã đạt. 3. Phẩm chất - Trung thực: ghi đúng kết quả chạy thử, sửa khi có phản ví dụ. - Trách nhiệm: kiểm quy tắc và dữ liệu trước khi dùng kết quả; chỉ dùng dữ liệu giả định của bài. - Chăm chỉ: hoàn thành bảng đầu vào–đầu ra và giải thích phép tính. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - GV: SGK Tin học 9 KNTT trang 79–82; máy tính, máy chiếu; in Phiếu 1 mỗi học sinh một bản. Hình 15.1 và 15.3 đã nhúng; chuẩn bị che phần đáp án khi trình chiếu. - HS: SGK, vở, bút, thước; có thể dùng máy tính cầm tay để kiểm phép nhân. Tiết này mô tả thuật toán và chạy tay; không yêu cầu tài khoản hay phần mềm trực tuyến. - Thiếu máy chiếu: phát bản in hai hình cho mỗi nhóm 4. GV dùng các kí hiệu trên bảng khi chữa; HS không phải tự tìm hình.
2. Biên soạn: Lop9.vn III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1. Mở đầu — Máy tính cần biết gì để tính lương? (5 phút) a) Mục tiêu: Nhận ra không thể tính lương chỉ từ một yêu cầu chung chung. b) Nội dung và học liệu: GV đọc: 'Một nhân viên làm trong một tuần. Em hãy tính tiền lương của người đó.' Hai đội ghi nhanh thông tin còn thiếu; sau đó đọc mô hình ở Phiếu 1. c) Sản phẩm: Danh sách thông tin ban đầu và hai dữ liệu được khoanh là cần dùng theo mô hình SGK. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Cho hai đội 1 phút liệt kê; mỗi đội chọn một Ghi các thông tin cần biết; phân biệt dữ liệu người ghi, các thành viên bổ sung bằng giấy. nhận diện với dữ liệu làm thay đổi số tiền. Hỏi: 'Biết tên nhân viên đã tính được lương chưa?' Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Cho đọc đề chuẩn ở Phiếu 1: mức lương theo Khoanh mức lương theo giờ, số giờ; gạch chân giờ và số giờ làm trong tuần, cùng quy tắc 40 quy tắc giờ vượt. giờ. Nhắc phạm vi bài chỉ là mô hình học thuật toán. Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời một đội nêu dữ liệu cần, đội còn lại chỉ ra Giải thích vì sao họ tên giúp nhận diện nhưng một dữ liệu không dùng trong mô hình này. không đủ để tính số tiền. Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt: trước khi giao cho máy tính phải xác định Viết câu hỏi cần làm rõ: mức lương bao nhiêu, rõ dữ liệu và kết quả cần nhận. Không xếp hạng làm bao nhiêu giờ, áp dụng quy tắc nào. đội theo số thông tin riêng tư thu thập. Đáp án và nội dung chốt Trong mô hình đề bài, cần mức lương mỗi giờ, số giờ làm trong tuần và quy tắc tính. Họ tên, địa chỉ không tham gia công thức. Số ngày công, phụ cấp có thể cần ở một mô hình khác; không tự thêm vào mô hình SGK khi đề không quy định. Cách đánh giá: Đạt khi nêu đúng hai dữ liệu và một quy tắc; GV hỏi lại em chỉ kể thông tin nhận diện.
3. Biên soạn: Lop9.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 2. Hình thành kiến thức — Giao phần nào cho máy tính? (8 phút) a) Mục tiêu: Chọn được một nhiệm vụ có thể tự động hóa và nêu phần con người phải kiểm soát. b) Nội dung và học liệu: Quan sát Hình 15.1; đọc năm khâu: chấm công, tính toán tiền lương, lập phiếu chi, thanh toán, lưu hồ sơ. Phiếu 1 câu 1 yêu cầu chọn khâu giao máy tính và điều kiện để giao. c) Sản phẩm: Câu trả lời có khâu cụ thể, dữ liệu cần có, một việc con người chịu trách nhiệm. Hình 15.1. Quy trình thanh toán tiền lương — SGK, trang 79; hình giữ nguyên nguồn. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Chiếu hình, yêu cầu cặp đôi thảo luận 2 phút. Dùng bút chỉ khâu tính toán; ghi dữ liệu chấm Gợi ý: 'Máy tính thực hiện phép tính được khi công và quy tắc đã được xác nhận. đã có những gì?' Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Hỏi nhóm chọn 'tất cả': 'Ai xác nhận số giờ Bổ sung điều kiện: dữ liệu được số hóa, có hệ đúng? Ai chịu trách nhiệm duyệt chi?' Không thống và quyền phù hợp; con người phê duyệt. phủ nhận khả năng tự động hóa những khâu khác. Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời hai cặp, mỗi cặp trình bày một khâu khác So sánh tính toán theo quy tắc với xác nhận dữ nhau; yêu cầu nêu giới hạn của lời khẳng định. liệu hay quyết định chi trả. Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt khâu tính toán là ví dụ trọng tâm SGK; lập Ghi: một vấn đề thực tế có thể gồm nhiều nhiệm phiếu, lưu trữ cũng có thể dùng máy tính nếu có vụ; không phải cứ vẽ sơ đồ là mọi khâu tự làm dữ liệu và hệ thống thích hợp. được bằng máy tính.